Na zdjęciu: Stadion Dziesięciolecia po zakończeniu wiecu poparcia dla polityki Edwarda Gierka i PZPR, który zorganizawano po wydarzeniach w Radiomiu i Ursusie. Warszawa, 28 czerwca 1976. Fot. Chris Niedenthal/FORUM.
Wystawę otwiera ilustrowana kronika dekady.
Okres od wydarzeń grudniowych (1970), które utorowały Edwardowi Gierkowi drogę do władzy, do podpisania porozumień sierpniowych (1980), po których Gierka na stanowisku I Sekretarza KC PZPR zastąpił Stanisław Kania, jest przedstawiony przez pryzmat pór roku. W fotografiach odbija się obraz państwa funkcjonującego w dużej mierze w rytmie przez nie wyznaczonym; do nich dopasowano partyjno-państwową obrzędowość, a zależność gospodarki, komunikacji, rolnictwa i zaopatrzenia od pogody sprawiała, że pory roku stały się w dowcipach się czterema głównymi wrogami socjalizmu (nie na darmo we wszystkich krajach komunistycznych krążyły wariacje żartu „nie potrzeba Bundaswehry, nam wystarczy minus cztery”).
Zestawienie zatrzymanych w migawkach państwowych świąt, festiwali, wyborów do sejmu, zjazdów partii, uwidacznia postępującą rytualizację partyjnych obrzędów i kostnienie systemu. Nowoczesność Polski lat 70. wyłaniająca się z fotografii okazuje się fasadą; obrazy modernizacji kraju i kolejnych inwestycji (m.in. budowa Trasy Łazienkowskiej, Dworca Centralnego, Huty Katowice) sąsiadują z widokiem pieszego pokonującego zaśnieżone chodniki w centrum stolicy na nartach czy pękającymi w szwach pociągami; fiaty 126p i traktory z krowami pasącymi się na trawnikach przed nowo wybudowanymi blokami z wielkiej płyty; pierwsze ciężarówki z coca-colą z domowymi bimbrowniami. Widać też jak głęboko państwo realnego socjalizmu było osadzone na tradycyjnym fundamencie kulturowym i religijnym; tłumy w pochodach pierwszomajowych przeplatają się z tłumami w procesjach Bożego Ciała, a propagandowe afisze z wiejskimi kapliczkami. Jeśli przez chwilę, przysłonięta przez obrazy codzienności, twarz socjalizmu wydaje się bardziej ludzka, to m.in. zdjęcia radomskiego czerwca odsłaniają drapieżny charakter systemu.
Wystawę dopełnia część portretowa z fotografiami artystów i twórców, którzy odcisnęli piętno na kształcie tamtej dekady oraz wybór tekstów z ówczesnych dokumentów i prasy (m.in. Trybuny Ludu, Przekroju, Kobiety i Życia).
Autorzy zdjęć: Krzysztof Barański, Jacek Barcz, Andrzej Baturo, Sławek Biegański, Maciej Billewicz, Romuald Broniarek, Michał Browarski, Erazm Ciołek, Marek Czasnojć, Janusz Fila, Lucjan Fogiel, Adam Hayder, Aleksander Jałosiński, Irena Jarosińska, Witold Kuliński, Roman Kotowicz, Michał Kułakowski, Bogdan Łopieński, Bohdan Majewski, Andrzej Marczak, Jerzy Michalski, Jacek Mirosław, Jan Morek, Wojciech Możdżyński, Hanna Musiałówna, Chris Niedenthal, Maciej Osiecki, Krzysztof Pawela, Edmund Pepliński, Wojciech Plewiński, Jan Rozmarynowski, Mirosław Stankiewicz, Zbyszko Siemaszko, Janusz Sobolewski, Marek Szymański, Andrzej Wiernicki, Krzysztof Wójcik.
Zdjęcia pochodzą z archiwum Agencji Forum.
oraz Katarzyna Madoń-Mitzner (DSH)
Projekt wystawy i katalogu: 137kilo - Zofia Strumiłło-Sukiennik, Jan Sukiennik
Druki towarzyszące: Katarzyna Godyń-Skoczylas
Redakcja: Magdalena Lasia (DSH)
Kwerendy tekstowe: Katarzyna Czajka
Tłumaczenie na język angielski: Barbara Herchenreder
Kierownik produkcji: Katarzyna Jolanta Górska (DSH)
Współpraca: Monika Kapa-Cichocka (DSH), Bartek Warzecha
Przygotowanie zdjęć: Mariusz Przybysz, Maciej Markowski, Serge Odorowski
Realizacja techniczna: Grupa 7 - Wojciech Byczkowski, Cezary Dudek oraz Tryktrak - Kuba Kamiński
Partner realizacji: Laboratorium Fotograficzne ProLab
8 października: Teatr polski lat 70.
29 października: Film polski lat 70.: kino eksperymentujące z rzeczywistością
Polecamy również nowy, autorski cykl prof. Jerzego Kochanowskiego "PRL bocznymi drzwiami":
25 listopada: Jesteśmy za biedni, żeby wypoczywać w kraju... Polski turysta za (socjalistyczną) granicą
9 grudnia: W bocznej kieszeni... co o mieszkańcach PRL mówiły dowody osobiste.
W 2011 roku zaprosimy Państwa na spotkania poświęcone m.in. przygodom Polaków z bimbrem, dylematom co wlać do samochodowego baku, peerelowskiej gastronomii i opowieściom o zdobywaniu mieszkań.
Wybrane zdjęcia prezentowane na wystawie "Cztery pory Gierka". Kliknij aby powiekszyć.
Zdjecia z wystawy "Cztery pory Gierka"
Przeczytaj także
Newsweek (2010-08-01) Jak za Gierka
Gazeta Prawna 2010-07-30, autor nieznany Cztery pory Gierka. Polska lat 1970 - 1980
Gazeta Wyborcza - Warszawa (co jest grane) 2010-07-30, Agnieszka Kowalska Jak to było za Gierka
Gazeta Wyborcza - Warszawa 2010-07-29, Tomasz Urzykowski Cztery pory Edwarda Gierka
POLSKA - METROPOLIA WARSZAWSKA (2010-07-2, AW Polska za Gierka - wystawa w DSH
Przegląd, 2010-08-08, autor nieznany Polska 1970-1980 w zdjęciach Agencji Forum
Dziennik Gazeta Prawna (Kultura) 2010-08-06 autor nieznany Dekada rządów Edwarda Gierka na zdjęciach polskich reporterów...
Polityka 2010-08-28, Piotr Szarzyński Dziesięć lat w baraku
POLSKA - METROPOLIA WARSZAWSKA, 2010-08-25, Joanna Burkot Jak to naprawdę było za Gierka?